Directrice?

Het Gelders Orkest zoekt een nieuwe directeur. Ik vertelde mijn vriend over de vacature en dat ik helaas nog een jaar of twintig aan ervaring te kort kom. Hij vroeg mij of ik dan niet eerst directrice van een kleinere instelling zou moeten worden. Ik keek hem verbijsterd aan. Directrice? Zei hij dat nou echt? Hij begreep niets van mijn ontstelde gezichtsuitdrukking. Hij had er nog nooit over nagedacht dat mannelijke en vrouwelijke varianten van beroepsnamen niet neutraal zijn. En dat ik niet de ambitie heb om directrice te worden, omdat ik dan eerder aan iets archaïsch als een weeshuis denk dan aan een hoog aangeschreven culturele instelling als het Gelders Orkest.

Miss Hannigan, de directrice van het weeshuis in de musical Annie
Miss Hannigan, de directrice van het weeshuis in de musical Annie

Een carrièretijger is een overambitieuze jonge professional, een carrièretijgerin klinkt als iets uit een foute contactadvertentie. Een boerin was de vrouw van een boer die het kleinvee en het huishouden voor haar rekening nam. Een boer (m/v) leidt een agrarisch bedrijf. Een zakenmens is een zakenvrouw die er mee worstelt dat zij op haar ‘vrouw-zijn’ beoordeeld wordt. Een secretarieel medewerker is waarschijnlijk een man in een beroep waarbij we meestal aan vrouwen denken. Een adviseuse doet in kleding- of huis inrichtingsadvies. Een vrouwelijke consultant noemt zichzelf adviseur. Je voelt een verschil in status tussen de mannelijke en vrouwelijke variant van beroepen. Dat kun je afdoen met ‘het is maar taal’, maar het helpt vrouwen niet dat we nog steeds verrast zijn als een directeur een vrouw blijkt te zijn.

Ik dacht dat het allang correct was om beroepen sekseneutraal aan te duiden. Maar sinds mijn verbijsterde reactie op mijn vriend zijn gebruik van het woord directrice, wijst hij mij fijntjes op alle uitzonderingen die er in de beroepsaanduiding van vrouwen gemaakt worden. Ook in mijn favoriete krant. Er valt nog een wereld te winnen voor de feminist (m/v).